1977 kende geen Olympische Spelen en geen groot internationaal voetbaltoernooi, maar saai werd het sportjaar allerminst. Oranje bereikt...
1977 kende geen Olympische Spelen en geen groot internationaal voetbaltoernooi, maar saai werd het sportjaar allerminst. Oranje bereikte het WK, Hennie Kuiper kwam 48 seconden tekort in de Tour en onverwachte kampioenen als Johan Heins en Otti Roethof zorgden voor bijzondere Nederlandse sportgeschiedenis.
1977
Het jaar van Oranje, Kuiper, Raas, onverwachte kampioenen en 48 kostbare seconden.
Een sportjaar in een oneven jaar wordt al snel als een tussenjaar beschouwd. Geen Olympische Spelen, geen wereldkampioenschap voetbal en geen Europees kampioenschap. Toch was 1977 sportief gezien allesbehalve saai.
Oranje plaatste zich voor het WK van 1978, Hennie Kuiper kwam in de Tour de France slechts 48 seconden tekort voor de eindzege en Jan Raas groeide in het klassieke voorjaar uit tot een van de beste wielrenners ter wereld.
Daarnaast waren er verrassende kampioenen. Springruiter Johan Heins, karateka Otti Roethof, tafeltennisster Bettine Vriesekoop en motorcoureur Wil Hartog schreven ieder op hun eigen manier Nederlandse sportgeschiedenis.
Het sportjaar van maand tot maand
Ceulemans wint, Heiden kondigt zich aan
Bij het wereldkampioenschap bandstoten in Rotterdam komt Christ van der Smissen dicht bij de titel. Met één punt verschil moet hij het kampioenschap aan de Belgische biljartgrootheid Raymond Ceulemans laten.
Later in het seizoen grijpt Van der Smissen ook naast de Nederlandse titel. Hans Sundquest uit Papendrecht wordt daar de verrassende kampioen.
Op het ijs is het voor Nederland behelpen. De Europese titel gaat naar de Noor Jan Egil Storholt, terwijl de jonge Amerikaan Eric Heiden wereldkampioen allround wordt. Heiden wint bovendien bij de sprinters en bij de junioren.
Hans van Helden, Piet Kleine en de andere pupillen van bondscoach Leen Pfrommer kunnen het geweld niet beantwoorden. Bij de junioren wordt Hilbert van der Duim derde van de wereld. Sprintster Haitske Pijlman verovert eveneens brons.
Ruud Wielart springt Nederland omhoog
Tijdens de Europese indoorkampioenschappen atletiek in San Sebastián wint Ruud Wielart brons bij het hoogspringen. De Hoofddorper springt over 2,22 meter.
In de buitenlucht gaat Wielart nog hoger. Met een sprong over 2,26 meter verbetert hij het Nederlandse record. Een hardnekkige voetblessure verhindert vervolgens dat hij zich structureel kan meten met de wereldtop, waaronder de Poolse olympisch kampioen Jacek Wszoła.
Raas, Maertens en De Vlaeminck beheersen de klassiekers
Jan Raas groeit in het voorjaar van 1977 uit tot een van de grote mannen van het internationale wielrennen. Hij wint Milaan-San Remo en de Amstel Gold Race.
Freddy Maertens is eveneens bijna niet af te stoppen. De Belg wint de Omloop Het Volk, Parijs-Nice en rijdt als eerste over de finish in de Ronde van Vlaanderen. Door een onreglementaire fietswissel wordt hij echter uit de uitslag gehaald.
De zege gaat daardoor naar Roger De Vlaeminck. De Belg wint dat voorjaar ook Tirreno-Adriatico en Parijs-Roubaix. Gent-Wevelgem wordt gewonnen door een Fransman die later nog veel vaker van zich zal laten horen: Bernard Hinault.
Ajax kampioen, Feyenoord valt terug
Feyenoord beleeft een teleurstellend seizoen. De ploeg van trainer Vujadin Boškov bereikt nog wel de kwartfinale van de UEFA Cup, maar daarin is RWDM met 0-0 en 2-1 te sterk.
In de Nederlandse competitie eindigt Feyenoord als vierde. Daardoor ontbreekt de Rotterdamse club voor het eerst in jaren in het Europese voetbal.
Ajax wordt onder trainer Tomislav Ivić landskampioen. De Amsterdamse ploeg speelt minder avontuurlijk dan tijdens de grote Europese jaren, maar wel effectief.
Na een moeizaam seizoen onder Rinus Michels moet Ivić opnieuw bouwen. Jonge spelers als Søren Lerby, Tscheu La Ling en Piet Wijnberg moeten zich verder ontwikkelen, terwijl nieuwelingen hun plaats zoeken. Ajax komt uiteindelijk overtuigend boven en eindigt vijf punten voor PSV.
Ruud Geels wordt met 34 doelpunten topscorer van Nederland.
In Europa wint Liverpool voor het eerst de Europa Cup I. Hamburger SV verslaat Anderlecht in de finale van de Europa Cup II en Juventus verovert de UEFA Cup ten koste van Athletic Bilbao.
Johan Heins en Wil Hartog verbazen Nederland
Het sportminnende Nederland valt bijna van verbazing uit het zadel wanneer Johan Heins in Wenen Europees kampioen bij het springen wordt.
Daarbij blijft het niet. Het Nederlandse landenteam, met Johan Heins, Henk Nooren, Anton Ebben en Harry Wouters van den Oudenweijer, verovert ook de Europese titel voor ploegen.
Betty Stöve bereikt op Wimbledon de finale van het damesenkelspel. De prestatie zorgt in Nederland voor een ongekende belangstelling voor tennis en zelfs voor een sterke stijging in de verkoop van tennisartikelen.
In de finale moet ‘Big Betty’ buigen voor Virginia Wade. De Britse wint met 4-6, 6-3 en 6-1, gedragen door een thuispubliek dat zich gedraagt alsof het Britse rijk opnieuw is hersteld. Stöve bereikt bovendien finales in het dubbelspel.
Op de TT van Assen zorgt Wil Hartog voor een Nederlands motorsportfeest. De Witte Reus uit Abbekerk wint de Grand Prix in de 500cc-klasse.
Hennie Kuiper komt bijna tot de Tourzege
In de sport telt doorgaans alleen de winnaar. Voor Hennie Kuiper moet in 1977 echter een uitzondering worden gemaakt. Met slechts 48 seconden achterstand eindigt hij als tweede in de Tour de France, achter Bernard Thévenet.
Kuiper slaat bijna de beslissende slag in de zeventiende etappe, de zware Alpenrit naar Alpe d’Huez. Hij wint de etappe, maar komt uiteindelijk acht seconden tekort om Thévenet die dag uit de gele trui te rijden.
Ook andere Nederlanders winnen etappes. Jan Raas, Fedor den Hertog en Gerrie Knetemann, die tweemaal zegeviert, zorgen voor Nederlands succes.
Joop Zoetemelk wint de klimtijdrit in de Alpen, maar raakt zijn overwinning kwijt na een positieve dopingcontrole. Zoetemelk blijft ook later ontkennen bewust verboden middelen te hebben gebruikt.
De Raleigh-ploeg van Peter Post, die grotendeels uit Nederlanders bestaat, wint het ploegenklassement.
In de Formule 1 wint Niki Lauda de Grand Prix van West-Duitsland. Een jaar na zijn zware ongeluk op de Nürburgring ligt hij opnieuw op koers voor de wereldtitel.
Hennie Kuiper en de waarde van een tweede plaats
Hij wint de Tour niet. Toch blijft Hennie Kuiper een van de belangrijkste Nederlandse sporters van 1977. Zijn overwinning op Alpe d’Huez en zijn tweede plaats in Parijs maken hem tot een nationale held.
Na ruim vierduizend kilometer bedraagt zijn achterstand op Bernard Thévenet slechts 48 seconden. Het verschil tussen winnen en verliezen past in minder dan één minuut.
Juist daardoor blijft de Tour van 1977 hangen. Niet als de ronde die Kuiper verloor, maar als de ronde waarin hij bewees dat een Nederlander de beste ronderenners ter wereld kon bedreigen.
Negen zwemmedailles
De Europese zwemkampioenschappen leveren Nederland negen medailles op. De kunstzwemploeg wint goud. Marijke Engelen behaalt daarnaast zilver bij de solo en samen met Helma Gluvers bij de duetten. Annelies Maas wint vier medailles en behoort tot de Nederlandse uitblinkers.
Italië stopt de honkballers
De Nederlandse honkbalploeg begint de finale van het Europees kampioenschap met twee overwinningen op Italië. Daarna kantelt de serie. Italië wint de volgende drie wedstrijden en verovert alsnog de Europese titel.
Gerard Tebroke loopt een uitzonderlijk Nederlands record
Ook de Nederlandse mannenatletiek beleeft in 1977 een bijzonder moment. Gerard Tebroke loopt tijdens wedstrijden in Engeland de 10.000 meter in 27.37,63.
Daarmee verbetert hij het Nederlandse record van Jos Hermens, dat op 27.41,3 stond. De prestatie is extra bijzonder omdat Tebroke in zijn loopbaan voortdurend met blessures wordt geconfronteerd.
Zonder die lichamelijke problemen had de goedlachse Arnhemmer wellicht ook het toenmalige wereldrecord kunnen bedreigen.
Goud op de baan, Vriesekoop breekt door
De wereldkampioenschappen wielrennen in San Cristóbal leveren Nederland minder op dan gehoopt. Op de baan worden Cees Stam bij de profstayers en Gaby Minneboo bij de amateurstayers wereldkampioen.
Achtervolgster Anne Riemersma wint zilver en Minie Brinkhof brons in de wegwedstrijd voor vrouwen. Voor veel wielerlanden zou het een uitstekende medailleoogst zijn, maar voor Nederland voelt het na eerdere topjaren toch enigszins mager.
In het tafeltennis breekt Bettine Vriesekoop definitief door. Ze wint de Europese jeugdtitel door in de finale Valentina Popova te verslaan.
Samen met Bert van der Helm en Nico van Slobbe helpt ze Nederland bovendien naar de Europese Superliga. Vriesekoop speelt ook een belangrijke rol bij de promotie van het Nederlandse vrouwenteam naar de hoogste mondiale afdeling.
Het Nederlands elftal plaatst zich voor het WK
Oranje verricht een van de belangrijkste Nederlandse sportprestaties van 1977 door zich te plaatsen voor het wereldkampioenschap van 1978 in Argentinië.
In de kwalificatiegroep treft Nederland België, Noord-Ierland en IJsland. Het begin is weinig overtuigend. In Reykjavik wordt slechts met 1-0 gewonnen van IJsland en thuis tegen Noord-Ierland blijft Oranje steken op 2-2.
Daarna herstelt de ploeg zich. België wordt met 2-0 verslagen en in Nijmegen wint Nederland met 4-1 van IJsland.
Het karwei wordt afgerond met twee zakelijke overwinningen van 1-0, eerst op Noord-Ierland en vervolgens op België. Oranje mag opnieuw naar een WK.
Otti Roethof wordt wereldkampioen karate
November brengt opnieuw een onverwachte Nederlandse wereldtitel. Otti Roethof wordt in Tokio wereldkampioen karate.
Ook het Nederlandse landenteam behaalt goud. Roethof, Reeberg, Kotscheube, Snel en Mooyens verslaan in de finale West-Duitsland.
In de schaakwereld beginnen Viktor Kortsjnoj en Boris Spasski aan hun tweekamp om het recht wereldkampioen Anatoli Karpov uit te dagen. De tweekamp begint halverwege november en loopt door tot eind december, waarbij ook buiten het bord de spanningen oplopen.
De IJssel Cup vormt het begin van het nieuwe schaatsseizoen. Hans van Helden wint, maar zijn besluit om uit de kernploeg te stappen veroorzaakt in het najaar regelmatig onrust.
René Pijnen en de handbalsters sluiten het jaar af
Baanwielrenner René Pijnen wint in het Rotterdamse Sportpaleis de Europese titel achter de derny. Hij blijft onder anderen de Belgische specialist Patrick Sercu voor.
De Nederlandse handbalvrouwen zorgen eveneens voor een opvallende prestatie. Tijdens een spannend kwalificatietoernooi bereiken zij de A-klasse van het wereldkampioenschap.
Vooral het beslissende duel met Denemarken blijft hangen. In het West-Duitse Minden wint de ploeg van bondscoach Jan Alma met 13-12. De spanning druipt volgens de verslagen bijna letterlijk van de muren van de sporthal.
“1977 was geen tussenjaar, maar een sportjaar waarin Nederland voortdurend onverwachte helden vond.”
1977 was het jaar waarin Oranje zich opnieuw tussen de beste voetballanden plaatste, Hennie Kuiper een Tourzege op 48 seconden miste, Jan Raas de klassiekers ontdekte en onverwachte kampioenen als Johan Heins, Otti Roethof, Wil Hartog en Bettine Vriesekoop bewezen dat sportgeschiedenis zich lang niet altijd laat voorspellen.
COMMENTS