Bernard Thévenet wint op 24 juli 1977 voor de tweede keer de Tour de France, maar nog tijdens de huldiging hangen er al dopingvragen bov...
Bernard Thévenet wint op 24 juli 1977 voor de tweede keer de Tour de France, maar nog tijdens de huldiging hangen er al dopingvragen boven zijn gele trui.
Jaaroverzicht 1977 · Tour de France
Thévenet wint, maar de twijfel rijdt mee naar Parijs
Een Tourzege, een dopingzaak rond Zoetemelk en een bekentenis die later alles opnieuw in een ander licht zet.
Een Tour vol geruchten
De Tour de France van 1977 eindigt met Bernard Thévenet als winnaar, Hennie Kuiper als verrassende nummer twee en Dietrich Thurau als de man die twee weken lang de koers beheerst. Achter het sportieve verhaal groeit echter een tweede verhaal: dat van de dopinggeruchten, controles en openlijke verdenkingen.
In deze periode zijn de straffen voor dopinggebruik nog relatief beperkt en spreken renners, artsen en ploegleiders er soms opvallend open over. Dat maakt de slotdagen van de Tour van 1977 tot een merkwaardige mengeling van sportieve spanning, journalistieke achterdocht en bestuurlijke laconiekheid.
Thévenet op het podium
Bernard Thévenet staat op 24 juli 1977 als winnaar op het podium. Voor de tweede maal wint de Fransman de Tour. Toch zijn er nog tijdens de huldiging al vragen over zijn presteren. Heeft Thévenet het wel allemaal eerlijk gedaan?
Voor Joop Zoetemelk kan die vraag met nee worden beantwoord. Zoetemelk is tijdens de klimtijdrit naar Avoriaz betrapt op doping. Een turbulent einde van de Tour dus.
In menig Nederlandse krant wordt openlijk getwijfeld aan de prestaties van Thévenet. Peter Ouwerkerk noemt de Fransman in zijn slotartikel in Het Vrije Volk een olijfboom. Het ene jaar is de oogst goed, het volgende jaar kan die net zo goed tegenvallen.
Daarnaast maakt Ouwerkerk een minder dan subtiele verwijzing naar doping. Is Thévenet immers niet op doping betrapt tijdens Parijs-Nice? Thévenet geeft dat laatste overigens grif toe. In 1977 hangen er nog geen zware straffen aan een dopingvergrijp. Thévenet kan rustig vertellen wat en hoe hij verboden producten nam.
Die openheid zie je ook terug bij Henk Lubberding. De jonge debutant is erg vermoeid in de derde week. Op de vraag van journalisten hoe dat toch komt, zegt Lubberding:
„Omdat ik de enige ben van de ploeg die geen vitamine-injecties neemt.”
Geruchten door de karavaan
De dopingverhalen komen niet uit de lucht vallen. Al dagen gonst er een gerucht door de karavaan. Er zijn renners tegen de dopinglamp gelopen. De vraag is alleen: wie?
Onder leiding van Raphaël Géminiani, ploegleider van Eddy Merckx, wordt gedreigd met een staking als de namen van de renners niet bekend worden gemaakt.
Een Frans radiostation beweert dat er negen renners zijn betrapt en dat het klassement wel eens flink door elkaar geschud kan worden. Op Sportgeschiedenis.nl verhaalt Ronnie van den Bogaert nog over een ander gerucht: Lucien Van Impe, de nummer drie van het klassement, wordt aangeraden vrijwillig naar de dopingcontrole te gaan. Het schijnt dat de nummers één en twee van het klassement, Thévenet en Kuiper, betrapt zijn.
Als uiteindelijk de namen bekend worden gemaakt, valt het qua grote namen allemaal mee. Joaquim Agostinho is betrapt en raakt zijn ritzege kwijt. Ook José Luis Viejo Menéndez, Luis Ocaña, nog een Spaanse renner en Joop Zoetemelk worden genoemd.
Zoetemelk heeft volgens de jury pemoline gebruikt. Het middel is vergelijkbaar met amfetamine en populair in die dagen. Eddy Merckx bekent vele jaren later dat ook hij pemoline gebruikte. Zoetemelk zakt een aantal plaatsen in het algemeen klassement, maar van een grote verschuiving is geen sprake.
Een Tour zonder grote winnaar
Eind goed, al goed dus voor de Fransen. Zij hebben hun Tourwinnaar, die een saaie ronde tot een goed einde bracht. De gele trui van Didi Thurau deed de Ronde en Hennie Kuiper de das om. Raleigh controleerde twee weken de koers en Kuiper zat in een keurslijf, wat hem hinderde bij zijn aspiraties in de Pyreneeën.
Thévenet was als winnaar ook al niet groots. Waar hij in 1975 nog volop de confrontatie zocht met Eddy Merckx, beperkte Thévenet zich nu vooral tot volgen. De Peugeot-renner wist dat hij kon vertrouwen op zijn tijdrit en maakte daar optimaal gebruik van.
Het nagerecht
Later dat jaar komt de aap uit de mouw. Net zo makkelijk als Thévenet zijn overtreding in Parijs-Nice becommentarieert, zo open is hij later over zijn Touroverwinning in L’Équipe. Ja, hij heeft gebruikt tijdens die Tour. Knieproblemen maakten dat hij regelmatig corticoïden kreeg toegediend, zo bekende Thévenet.
Zou Chris Froome zoiets opbiechten, dan was de wereld te klein. Nu ging ieder zijns weegs. De Tourdirectie reageerde niet. De UCI liet niet van zich horen. Hennie Kuiper reageerde nauwelijks. Ook Raleigh zweeg. Ging Peter Post zijn centen niet opeisen bij die Franse kliek?
Tot op de dag van vandaag vroeg ik me af waarop de laconieke reactie van Kuiper was gestoeld. Dat je jaren later niet alsnog je zege wilt claimen, begrijp ik. Maar Thévenet deed de bekentenis nog tijdens zijn carrière. Was Hennie Kuiper een ruimhartig mens die dit de Fransman wel gunde? Of was er meer aan de hand?
Tot op de dag van vandaag is het gerucht rond Van Impe slechts een gerucht. De algemene apathie van alle betrokken instanties en personen blijft echter bijzonder.
Jaren later geeft Bernard Thévenet een interview aan de Volkskrant. „Hennie is een vriend”, rolt er over de lippen van de Fransman. Het onderwerp doping laat hij liever rusten, al wil hij nog wel kwijt dat zijn bekentenis van destijds moest worden gezien als een pleidooi voor meer medische begeleiding en controle.
„Pfff, altijd weer die doping.”
Tour de France 1977
Gebruikte bronnen
De Volkskrant, Het Vrije Volk, Wikipedia en Sportgeschiedenis.nl. De hoofdtekst is inhoudelijk behouden. Alleen spelling, interpunctie, enkele namen en grammaticale formuleringen zijn aangescherpt.
COMMENTS