De Klassieker beheerst het sportweekeinde van 13 en 14 november 1976. In een uitverkochte of vrijwel uitverkochte Kuip houden Feyenoord en ...
De Klassieker beheerst het sportweekeinde van 13 en 14 november 1976. In een uitverkochte of vrijwel uitverkochte Kuip houden Feyenoord en Ajax elkaar op 1-1. Theo de Jong brengt de Rotterdammers al vroeg op voorsprong, maar Johnny Dusbaba redt Ajax. De volgende ochtend zijn de kranten weinig enthousiast. Feyenoord is te tam, Ajax te benauwd.
Feyenoord tam, Ajax benauwd: De Klassieker zonder winnaar
Op zondagmiddag 14 november 1976 komen Feyenoord en Ajax tegenover elkaar te staan in De Kuip. Het is een ontmoeting tussen de twee clubs die het Nederlandse voetbal jarenlang hebben gedomineerd.
Maar de glans van de eerste helft van de jaren zeventig is enigszins verbleekt. De grote Europese successen van Feyenoord en Ajax liggen achter hen. Beide clubs zijn bezig aan een nieuwe fase, met andere spelers, andere trainers en andere voetbalopvattingen.
Bij Feyenoord staat de Joegoslaaf Vujadin Boskov aan het roer. Ajax wordt geleid door zijn landgenoot Tomislav Ivić.
Vooral de laatste is bezig zijn stempel op het Amsterdamse voetbal te drukken. De nieuwe Ajax-trainer staat bekend om zijn aandacht voor discipline, organisatie en verdedigende zekerheid.
Dat levert resultaten op, maar niet altijd het voetbal waarmee Ajax in voorgaande jaren zoveel bewondering heeft geoogst.
10' Theo de Jong 1-0
30' Johnny Dusbaba 1-1
Een vroege voorsprong voor Feyenoord
Feyenoord begint voortvarend. Al in de tiende minuut brengt Theo de Jong de thuisclub op voorsprong.
De Rotterdamse aanhang heeft dan alle reden om te hopen op een overwinning. Een halfjaar eerder, in april, heeft Feyenoord Ajax in De Kuip nog met 4-1 verslagen.
Maar het vroege doelpunt blijkt geen opmaat voor een overtuigende Rotterdamse middag.
Ajax komt terug in de wedstrijd. Na een halfuur maakt Johnny Dusbaba gelijk.
Dat uitgerekend Dusbaba scoort, is opvallend. De verdediger heeft onder Ivić een belangrijke rol gekregen in de organisatie van het Amsterdamse elftal.
Het is niet de spits Ruud Geels, niet de behendige Tscheu La Ling, maar een verdediger die Ajax in De Kuip op gelijke hoogte brengt.
De onverwachte hoofdrol van Dusbaba
De maandagkrant Het Parool maakt van Dusbaba de hoofdpersoon van de wedstrijd.
De krant benadrukt de rol van de door Ivić als voorstopper ingezette verdediger.
Dusbaba is niet alleen belangrijk als verdediger, maar ook bij het tot stand brengen van de gelijkmaker.
Zijn optreden past bij de veranderingen die Ivić bij Ajax doorvoert. De Amsterdamse ploeg moet niet uitsluitend vertrouwen op individuele technische klasse, maar ook op een hechte organisatie.
Het is een andere benadering dan het aanvallende, beweeglijke totaalvoetbal waarmee Ajax onder Rinus Michels en later Stefan Kovács Europa heeft veroverd.
Niet iedereen kan aan die verandering wennen. De Amsterdamse club wordt nog altijd afgemeten aan de uitzonderlijke prestaties van enkele jaren eerder.
Feyenoord tam, Ajax benauwd
Ook de Volkskrant is de volgende ochtend weinig enthousiast over de wedstrijd.
De kop vat de kritische stemming rond de wedstrijd samen: geen van beide ploegen overtuigt.
De typering is veelzeggend. Feyenoord slaagt er niet in zijn vroege voorsprong uit te bouwen. Ajax weet de schade te herstellen, maar maakt evenmin de indruk de wedstrijd volledig naar zijn hand te kunnen zetten.
Het resultaat is een gelijkspel waarmee beide clubs uiteindelijk genoegen moeten nemen.
Bij Feyenoord spelen nog verschillende voetballers die de succesvolle jaren hebben meegemaakt, zoals Wim Jansen en Wim Rijsbergen.
Ajax beschikt met Ruud Krol, Wim Suurbier en Barry Hulshoff eveneens over spelers die deel hebben uitgemaakt van de grote Europese triomfen.
Maar de aanwezigheid van die namen is geen garantie meer voor het spectaculaire voetbal van weleer.
Ling onder vuur
In de Rotterdamse krantenverslagen krijgt ook Tscheu La Ling de nodige aandacht.
De grillige rechtsbuiten van Ajax is een speler die met zijn individuele acties een wedstrijd kan openbreken.
Maar zijn manier van spelen roept eveneens kritiek op.
De Feyenoord-trainer uit kritiek op het individualistische spel van de Ajax-aanvaller.
De opmerking van Boskov illustreert de spanning tussen individuele klasse en het collectieve spel.
Ajax heeft spelers die een tegenstander op techniek kunnen passeren, maar onder Ivić wordt steeds nadrukkelijker gevraagd om discipline en samenwerking.
Het is een discussie die het Nederlandse voetbal in deze jaren blijft bezighouden.
Een Klassieker in een overgangstijd
De wedstrijd van november 1976 staat tussen twee verschillende tijdperken in het Nederlandse voetbal.
De Europese hegemonie van Ajax en Feyenoord is voorbij. PSV heeft zich inmiddels nadrukkelijk bij de nationale top gevoegd en in 1975 en 1976 de landstitel veroverd.
Voor Ajax is het seizoen 1976-1977 uiteindelijk toch succesvol.
Onder leiding van Ivić worden de Amsterdammers in het voorjaar van 1977 landskampioen.
Het is een titel die niet uitsluitend op schoonheid is gebaseerd, maar vooral op resultaat en organisatie.
De wedstrijd in De Kuip laat in november al iets van die ontwikkeling zien.
Feyenoord en Ajax houden elkaar in evenwicht. De toeschouwers krijgen geen voetbalfeest, maar wel een wedstrijd die iets vertelt over de veranderende verhoudingen in het Nederlandse voetbal.
Verder in het sportweekeinde
Mansveld redt punt in Kerkrade
Roda JC en FC Den Haag spelen met 2-2 gelijk. Dick Nanninga zet Roda op voorsprong, waarna Henk van Leeuwen uit een strafschop gelijkmaakt. Johan Toonstra brengt de Limburgers opnieuw aan de leiding, maar Aad Mansveld zorgt alsnog voor de 2-2.
PSV wint zuinig in Nijmegen
PSV blijft punten verzamelen in de Eredivisie. In Nijmegen is een doelpunt van Willy van de Kerkhof voldoende voor een 1-0 overwinning op NEC.
Streuer beslist de wedstrijd
FC Utrecht wint met 1-0 van FC Twente. Jan Streuer maakt het enige doelpunt van de wedstrijd.
Onrust rond de FBO
Niet alleen op het veld is het onrustig. De kranten besteden aandacht aan de Federatie van Betaald Voetbal Organisaties, de belangenvereniging van de profclubs. De bestuurlijke verhoudingen blijven onderwerp van discussie.
De Eredivisie · 14 november 1976
Naast De Klassieker worden op zondag verschillende andere wedstrijden gespeeld. PSV wint nipt, Roda JC verspeelt een voorsprong en FC Utrecht houdt de punten in eigen huis.
| Wedstrijd | Uitslag |
|---|---|
| Feyenoord – Ajax | 1-1 |
| NEC – PSV | 0-1 |
| Roda JC – FC Den Haag | 2-2 |
| FC Utrecht – FC Twente | 1-0 |
| FC Amsterdam – Sparta | 2-2 |
| Go Ahead Eagles – NAC | 2-2 |
| Telstar – FC VVV | 3-1 |
De uitslagen hierboven betreffen de wedstrijden die op zondag 14 november 1976 zijn gespeeld.
Het weekeinde in de kranten
De maandagkranten van 15 november geven een mooi beeld van de sportjournalistiek in 1976.
De Volkskrant kiest voor een kritische samenvatting van De Klassieker: Feyenoord is tam, Ajax benauwd.
Het Parool zoekt de hoofdpersoon van de wedstrijd en vindt die in Johnny Dusbaba. Zijn optreden als voorstopper én doelpuntenmaker levert hem een prominente plaats op de sportpagina op.
Tegelijkertijd is er aandacht voor de kritiek van Boskov op Ling, de belangrijke gelijkmaker van Aad Mansveld bij Roda JC en de bestuurlijke onrust in het betaalde voetbal.
Het zijn de onderwerpen die op maandag 15 november de Nederlandse sportpagina's vullen.
De Klassieker van 14 november 1976 gaat niet de geschiedenis in als een van de meest spectaculaire ontmoetingen tussen Feyenoord en Ajax. Maar de wedstrijd laat wel zien hoe het Nederlandse voetbal zich halverwege de jaren zeventig opnieuw moet uitvinden.
Gebaseerd op historische sportpagina's van de Volkskrant en Het Parool van 15 november 1976, aangevuld met gecontroleerde wedstrijduitslagen.
Historische wedstrijdbeelden: Nationaal Archief / Anefo via Wikimedia Commons .



COMMENTS